EUDR - Veelgestelde vragen beantwoord (FAQ)

📌De Europese Ontbossingsverordening (EUDR) roept veel praktische vragen op voor bedrijven die actief zijn binnen de EU. ESG-expert Yoeri Buis beantwoordt in dit artikel de meest gestelde vragen om u te helpen uw verantwoordelijkheden te begrijpen en u voor te bereiden op naleving.

Laatst bijgewerkt: mei 2026

Val ik onder de EUDR?

De EUDR is van toepassing op bedrijven die geselecteerde grondstoffen (zoals soja, cacao, runderen, hout, koffie, palmolie, rubber) en afgeleide producten importeert, exporteert, produceert of verhandelt binnen de EU voor commerciële doeleinden. Zowel grote als kleine bedrijven vallen onder de EUDR.

Ben ik een operator of een trader?

De EUDR maakt onderscheid tussen "operators" en "traders". U bent een operator als u producten of grondstoffen voor het eerst op de EU-markt brengt of exporteert. Traders handelen alleen in producten die al zijn geïmporteerd of geproduceerd. Operators zijn onderworpen aan strengere zorgvuldigheidsvereisten (due diligence) dan traders.

Wat is het verschil tussen een upstream operator en een downstream operator?

Een upstream operator is een bedrijf dat onder de EUDR vallende producten of grondstoffen voor het eerst op de EU-markt brengt of exporteert.

Een downstream operator is een bedrijf dat gereguleerde grondstoffen of producten – die al onderworpen zijn aan een eerdere due diligence-verklaring – verder verwerkt of transformeert tot nieuwe producten binnen de reikwijdte van de EUDR, en deze vervolgens op de EU-markt brengt of exporteert.

Wanneer is de EUDR van toepassing op mijn bedrijf?

Volgend op een periode van overleg heeft de Europese Commissie in december 2025 een tijdlijn vastgesteld. Na deze vertraging zal de eerste fase van de EUDR tegen het einde van 2026 van kracht worden.

Deze in december 2026 van toepassing is op middelgrote en grote bedrijven, en in juni 2027 op micro- en kleine bedrijven.

Wie voert controles uit en hoe worden deze beoordeeld?

In Nederland houdt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toezicht op de naleving van de EUDR. Buiten Nederland wordt de naleving beoordeeld door de aangewezen autoriteit van elk afzonderlijk EU-land. Tijdens inspecties beoordelen de autoriteiten of aan wettelijke vereisten, zoals het zorgvuldigheidssysteem en de rapportageverplichtingen, wordt voldaan. Inspecties kunnen onaangekondigd plaatsvinden en omvatten documentcontroles, traceerbaarheid en risicobeoordelingen.

Wat zijn de sancties?

Overtredingen van de EUDR kunnen leiden tot boetes tot 4% van de jaarlijkse EU-omzet van het bedrijf van het voorgaande jaar. Naast geldboetes kunnen autoriteiten ook goederen in beslag nemen, tijdelijke handelsverboden opleggen of bedrijven uitsluiten van overheidsopdrachten.

Welke administratieve verplichtingen gelden voor kleine en microbedrijven?

Kleine-/microbedrijven als operators:

U moet een volledige due diligence uitvoeren voordat u relevante producten op de EU-markt brengt of exporteert, net als grotere ondernemingen. Dit omvat het verzamelen van geolocatiegegevens (minstens één GPS-coördinaat per perceel), oogst- of productiedata, officiële documenten uit het land van herkomst en risicobeoordelingsrapporten.

U moet een due diligence statement (DDS) indienen in het centrale EU-systeem voordat u het product op de markt brengt. Alle vereiste documentatie (DDS, bewijsmateriaal, risicobeoordelingen, leveranciersinformatie) moet minstens vijf jaar worden bewaard en op verzoek ter inzage beschikbaar zijn.

Kleine-/microbedrijven als traders:

U bent niet verplicht een eigen due diligence uit te voeren of een DDS in te dienen, mits het product al onder een DDS van een operator valt. U moet echter wel relevante documentatie bewaren die aantoont dat de producten die u verhandelt compliant zijn, inclusief een verwijzing naar de DDS van de operator.

Deze documenten moeten vijf jaar worden bewaard en direct beschikbaar zijn tijdens audits of inspecties.

Een praktische en effectieve manier om te voldoen aan de EUDR: automatisering.

Alle bedrijven (inclusief kleine of micro-ondernemingen) moeten kunnen aantonen dat zij aan de regelgeving voldoen, zelfs tijdens onaangekondigde audits (bijv. door de NVWA).

Hoewel kleine en micro-ondernemingen een latere nalevingstermijn hebben (30 juni 2026 voor bestaande bedrijven), zijn de verplichtingen zelf niet lichter dan die voor grotere bedrijven — alleen de tijdlijnen en soms de administratieve lasten zijn enigszins verminderd.

Een praktische en effectieve manier om aan de EUDR-verplichtingen te voldoen, is het gebruik van een digitale tool. Zo’n tool centraliseert uw due diligence-gegevens, automatiseert traceerbaarheidscontroles en houdt uw documentatie auditklaar. hierdoor bespaart u tijd en vermindert u het risico op fouten.